យុទ្ធសាស្ត្រជាធ្លុងមួយ អ្នកវិភាគថា មាគ៌ារួបរួមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យសេរី

ភ្នំពេញ ៖ អ្នកវិភាគ បានលើកឡើងថា យុទ្ធសាស្រ្តជាធ្លុងមួយ គឺជាមាគ៌ារួបរួមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យសេរី ដើម្បីឈានទៅរកការឈ្នះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០២៧ និង២០២៨ ខាងមុខ ។ បានន័យថា បើចង់ឈ្នះក្នុងសមរភូមិនយោ បាយ ឬឈ្នះឆ្នោត នៅឆ្នាំ២០២៧ និង២០២៨ ខាងមុខ អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ មិនអាចដើរផ្លូវរៀងៗខ្លួនបានទៀតទេ ចាំបាច់ត្រូវឯកភាពលើគោលដៅរួម បែងចែកកម្លាំង តែមិនបែងចែកចិត្ត បង្កើតសម្ព័ន្ធយុវជនជំនាន់ថ្មី និងឯក ភាពសារនយោបាយតែមួយ ។

លោក សេក សុជាតិ ស្ថាបនិកអង្គការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត និងជាអ្នកវិភាគនយោបាយ-សង្គម បានសរសេរនៅក្នុងគណនីបណ្ដាញសង្គម ហ្វេសប៊ុក របស់លោក នៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ថា “យុទ្ធសាស្ត្រ “ជាធ្លុងតែមួយ” ៖ មាគ៌ារួបរួមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យសេរី ដើម្បីចូលរួមការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៧ និងឆ្នាំ២០២៨។

បើចង់ឈ្នះក្នុងសមរភូមិនយោបាយខាងមុខ អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ មិនអាចដើរផ្លូវរៀងៗខ្លួនបានទៀតទេ។ ខាងក្រោមនេះ គឺជា “ផែនទីបង្ហាញផ្លូវ” ឆ្ពោះទៅរកការបង្រួបបង្រួមពិតប្រាកដ ៖

១. ឯកភាពលើ “គោលដៅរួម” ជាជាង “អត្មិយម” (Common Mission Over Egos) កំហុសធំបំផុតក្នុងអតីតកាល គឺការដណ្តើមគ្នាធ្វើ “មេដឹកនាំ”។

 – យុទ្ធសាស្ត្រ ៖ ឈប់ជជែកថា “គណបក្សអ្នកណាខ្លាំងជាង” ប៉ុន្តែត្រូវជជែកថា “តើអ្វីទៅជាផលប្រយោជន៍ដែលប្រជាពលរដ្ឋចង់បាន?” ។ បង្កើត «ធម្មនុញ្ញប្រជាធិបតេយ្យរួមគ្នា» មួយ ដែលគ្រប់គណបក្សទាំងអស់ យល់ព្រមអនុវត្តតាម ទោះគណបក្សណាក៏ដោយដែលឈ្នះឆ្នោត។

២. យុទ្ធសាស្ត្រ “បែងចែកកម្លាំង តែមិនបែងចែកចិត្ត” (Strategic Alliance) ច្បាប់បោះឆ្នោត អាចមានឧបសគ្គដល់ការរលាយគណបក្សចូលគ្នា ប៉ុន្តែមិនអាចហាមឃាត់ “សម្ព័ន្ធភាពយុទ្ធសាស្ត្រ” បានទេ។

– យុទ្ធសាស្ត្រ ៖ ក្នុងសមរភូមិឃុំ/សង្កាត់ ឆ្នាំ២០២៧ ត្រូវប្រើរូបមន្ត «១ឃុំ/សង្កាត់ ១គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ»។ ក្នុងឃុំ/សង្កាត់ដែលគណបក្ស A ខ្លាំង បក្ស B និង C ត្រូវដកថយមកគាំទ្រ ដើម្បីកុំឱ្យបែកសន្លឹកឆ្នោតគ្នាឯង។ នេះជាការយកឈ្នះដោយបច្ចេកទេស។

 ៣. បង្កើត “សម្ព័ន្ធយុវជនជំនាន់ថ្មី” ជាស្ពានចម្លង (New Blood Bridge) ទំនាស់រវាងថ្នាក់ដឹកនាំចាស់ៗ ជារឿយៗ ជាឧបសគ្គដល់ការបង្រួបបង្រួមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា។

– យុទ្ធសាស្ត្រ ៖ ផ្តល់អំណាចសម្រេចចិត្តដល់យុវជនក្នុងគណបក្ស ឱ្យកាន់តែច្រើន។ យុវជនមានចិត្តទូលាយ និងងាយស្រួលសហការគ្នាជាង។ ការបង្រួបបង្រួមដែលផ្ដើមចេញពី “ថ្នាក់ក្រោមឡើងលើ” (Bottom-up) គឺរឹងមាំជាងការបង្គាប់ពីថ្នាក់លើមកក្រោម។

៤. ឯកភាព “សារនយោបាយតែមួយ” (Unified Messaging) សត្រូវ នឹងប្រើវិធី “លាបពណ៌” ដើម្បីបំបែកបំបាក់គូប្រជែងអំណាច។

– យុទ្ធសាស្ត្រ ៖ គ្រប់ក្រុមប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវមានអ្នកនាំពាក្យរួម ឬប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដែលស៊ីចង្វាក់គ្នា។ ឈប់វាយប្រហារគ្នាឯងតាម Facebook ឬលើបណ្ដាញសង្គមផ្សេងៗ ដើម្បីបង្អួតអ្នកគាំទ្រ។ ការឈ្លោះគ្នាឯងក្នុងផ្ទះ គឺជាការគាំទ្រដល់កម្លាំងរបស់សត្រូវខាងក្រៅយ៉ាងប្រាកដ។

សារដាស់តឿន ៖ “បើចង់ដើរលឿន ដើរម្នាក់ឯង។ បើចង់ដើរឱ្យឆ្ងាយ និងដល់គោលដៅ ត្រូវដើរជាមួយគ្នា” ។ សាមគ្គីភាព មិនមែនកើតឡើងដោយការរង់ចាំទេ ប៉ុន្តែកើតឡើងដោយការ «ហ៊ានលះបង់»។ លោកអ្នកយល់ព្រមទេថា “ជ័យជម្នះពិតប្រាកដ កើតចេញពីបេះដូងដែលចេះឱនដាក់គ្នា គោរពគ្នា ផ្ដល់តម្លៃឱ្យគ្នា ដើម្បីផលប្រយោជន៍ជាតិ និងប្រជាជាតិខ្មែរ?” ។

លោក សេក សុជាតិ បានសរសេរបន្ថែម នៅថ្ងៃទី៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ថា “វាសនាអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ឆ្នាំ២០២៧ និងឆ្នាំ២០២៨ ៖

សម្រាប់សមរភូមិនយោបាយប្រជែងអំណាច តាមរយៈការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់ ឆ្នាំ ២០២៧ និងការបោះឆ្នោតជាតិ ឆ្នាំ២០២៨ ខាងមុខ វាសនារបស់អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ មិនមែនស្ថិតនៅលើវាសនាឬការបន់ស្រន់ឡើយ ប៉ុន្តែវាស្ថិតនៅលើជម្រើសដ៏មុតស្រួចមួយ ៖ “រួបរួមគ្នារស់ ឬបែកបាក់គ្នាស្លាប់”។

 ខាងក្រោមនេះ គឺជាការវិភាគតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ និងលេខនព្វន្តនៃជ័យជម្នះ ៖

  ១. កាលៈទេសៈនៃការរួបរួម ៖ កម្លាំងធ្លុងជាធ្លុងមួយ និងជ័យជម្នះតាមការគណនាលេខនព្វន្ត

 នៅពេលអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ អាចបង្រួបបង្រួមគ្នាបានសម្រេច គុណសម្បត្តិធំបំផុត គឺការបញ្ឈប់នូវ “សោក នាដកម្មនៃសន្លឹកឆ្នោតបែកខ្ចាត់ខ្ចាយ”។ តាមរូបមន្តនយោបាយ 1 + 1 = 2 ឬលើសពីនេះ ព្រោះវានឹងបង្កើតនូវ “ចរន្តជំនឿចិត្ត” (Voter Confidence)។ កាលណាពលរដ្ឋឃើញកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យខ្លាំង និងរួបរួមគ្នា ពួកគេនឹងសម្រុកចេញមកបោះឆ្នោតកាន់តែច្រើន ដែលធ្វើឱ្យចំនួនអាសនៈក្នុងឃុំ/សង្កាត់ និងសភាកើនឡើងជាអតិបរមា។ លើសពីនេះ ការរួបរួមជួយសន្សំសំចៃធនធានទាំងថវិកានិងកម្លាំងភ្នាក់ងារសង្កេតការណ៍។ ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹងគុណសម្បត្តិ ក៏មានបញ្ហាប្រឈមនៃ “វិបត្តិអំណាចផ្ទៃក្នុង” ដែលទាមទារឱ្យមេដឹកនាំ លះបង់អត្មិយមខ្ពស់ ដើម្បីរៀបចំឋានានុក្រមថ្មីឱ្យមានតម្លាភាព។

 ២. កាលៈទេសៈនៃការបែកបាក់ ៖ មហន្តរាយនៃសន្លឹកឆ្នោតខ្ជះខ្ជាយ

ប្រសិនបើការរួបរួមមិនអាចកើតឡើង ហើយម្នាក់ៗនៅតែចង់ធ្វើ “ក្បាលមាន់ ជាជាងកន្ទុយនាគ” គុណវិបត្តិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនឹងកើតឡើងភ្លាមៗ។ តាមរយៈប្រព័ន្ធបែងចែកអាសនៈបច្ចុប្បន្ន ការបែកគ្នានឹងធ្វើឱ្យសន្លឹកឆ្នោតរបស់អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ក្លាយជា “សន្លឹកឆ្នោតឥតន័យ”។ គណបក្ស A អាចទទួលបាន ៣០% គណបក្ស B បាន ២០% តែបើបែកគ្នា ពួកគេអាចនឹងមិនទទួលបានអាសនៈទាល់តែសោះ ខណៈគណបក្សកាន់អំណាច យកទៅទាំងអស់។ មូលហេតុចម្បងនៃបរាជ័យនេះ គឺមកពីការបាត់បង់សង្ឃឹមរបស់ម្ចាស់ឆ្នោត ដែលនាំឱ្យពួកគេសម្រេចចិត្តមិនទៅបោះឆ្នោត (Voter Apathy) ព្រោះយល់ថា ទោះបោះឱ្យគណបក្សតូចៗ ក៏មិនអាចឈ្នះបក្សធំបានឡើយ។

  ៣. ការវាស់វែងលទ្ធផល ៖ តួលេខដែលមិនចេះកុហក

   ផ្អែកលើទិន្នន័យនៃការបោះឆ្នោតអាណត្តិកន្លងមក យើងអាចវាស់វែងលទ្ធផលបានយ៉ាងច្បាស់ ៖

  – ក្នុងករណីរួបរួម ៖ លទ្ធភាពនៃការដណ្តើមបានអាសនៈ អាចកើនឡើងចន្លោះពី ៣០% ទៅ៥០% បន្ថែមទៀត ព្រោះវាស្រូបយកសំឡេងពីពលរដ្ឋដែលស្ទាក់ស្ទើរ និងពលរដ្ឋដែលធ្លាប់បោះឱ្យគណបក្សកាន់អំណាច ដោយសារតែភាពភ័យខ្លាច ឬគ្មានជម្រើស។

– ក្នុងករណីបែកបាក់ ៖ អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ អាចនឹងបាត់បង់អាសនៈ រហូតដល់ ៨០% នៃសក្តានុពលដែលខ្លួនមាន។ សំឡេងឆ្នោតសរុប អាចនឹងច្រើន តែចំនួនអាសនៈ នឹងនៅតែតិចតួច ដែលធ្វើឱ្យពួកគេក្លាយជា “អ្នកលម្អសួនប្រជាធិបតេយ្យ” ក្នុងសភា ឬក្នុងក្រុមប្រឹក្សាឃុំ/សង្កាត់ តែប៉ុណ្ណោះ។

   ៤. មូលហេតុនៃជញ្ជាំងខណ្ឌចែក និងផ្លូវចេញ

  អ្វីដែលធ្វើឱ្យការរួបរួមមិនទាន់សម្រេច គឺមិនមែនដោយសារមនោគមន៍វិជ្ជាខុសគ្នាឡើយ ប៉ុន្តែគឺដោយសារ “របួសចាស់” នៃសង្គ្រាមសម្តី ការលាបពណ៌គ្នាឯង និងការជ្រៀតជ្រែកពីខាងក្រៅ។ ផ្លូវចេញតែមួយគត់សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៧ និងឆ្នាំ២០២៨ គឺការប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រ «សម្ព័ន្ធភាពតាមមណ្ឌល»។ បើមិនចង់រំលាយគណបក្សចូលគ្នាតែមួយ ត្រូវចេះបែងចែកមណ្ឌលឈរឈ្មោះ គឺឃុំ/សង្កាត់ណាមានបក្សប្រជាធិបតេយ្យណាមួយខ្លាំង គណបក្សដទៃ ត្រូវដកថយមកគាំទ្រ ដើម្បីប្រមូលកម្លាំងវាយយកជ័យជម្នះពីគណបក្សកាន់អំណាច។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន ៖ “សាមគ្គីភាព មិនមែនជាការបង្ខំឱ្យមនុស្សគិតដូចគ្នាទេ ប៉ុន្តែគឺជាការតម្រង់ទិសឱ្យមនុស្សដើរទៅរកគោលដៅរួមតែមួយ។ បើចង់ប្តូរវាសនាជាតិ នៅឆ្នាំ២០២៧ និងឆ្នាំ២០២៨ អ្នកប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវតែហ៊ានប្តូរ «អត្មិយម» របស់ខ្លួនជាមុនសិន” ។

បន្ថែមលើសំណេរតាមបណ្ដាញសង្គម ខាងលើនេះ លោក សេក សុជាតិ បានបញ្ជាក់ប្រាប់ “នគរធំ” នៅថ្ងៃទី៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ថា បើសិនជាមានការបង្រួបបង្រួមរបស់គណបក្សដែលនៅក្រៅរដ្ឋាភិបាល នឹងធ្វើឲ្យមានកម្លាំងស្នូលមួយ ដែលអាចប្រកួតប្រជែង ហើយអាចធ្វើឲ្យមានតម្លាភាពនៅក្នុងការសម្រេចចិត្តនិងការអនុវត្តរបស់រដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាសភាជាតិ ។ ជាពិសេស ធ្វើឲ្យមានតុល្យភាពគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងការរៀបចំយុទ្ធសាស្រ្ត គោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ ផ្អែកទៅលើរដ្ឋធម្មនុញ្ញ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់កម្ពុជា នៅក្នុងការបង្កើតប្រព័ន្ធដឹកនាំតាមបែបនីតិរដ្ឋមួយ ។

 លោក សេក សុជាតិ បានមានប្រសាសន៍ថា “បាទ! សម្រាប់ខ្ញុំ ដូចជាអត់មានអ្វីបន្ថែមទេ គ្រាន់តែចង់បញ្ជាក់ថា បើសិនជាមានការបង្រួបបង្រួមរបស់គណបក្សដែលនៅក្រៅរដ្ឋាភិបាល វាធ្វើឲ្យមានកម្លាំងស្នូលមួយ ដែលអាចប្រកួតប្រជែង ហើយនិងអាចធ្វើឲ្យមានតម្លាភាពនៅក្នុងការសម្រេចចិត្ត ហើយនិងការអនុវត្តរបស់រដ្ឋាភិបាល ហើយនិងសភាជាតិ អីអ៊ីចឹងជាដើម ។ ដូច្នេះវាធ្វើឲ្យមានតុល្យភាពគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងការរៀបចំយុទ្ធសាស្រ្ត ក៏ដូចជាការរៀបចំគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ ដោយឈរហើយនិងផ្អែកទៅលើរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយនិងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់កម្ពុជា នៅក្នុងការបង្កើតប្រព័ន្ធដឹកនាំតាមបែបនីតិរដ្ឋមួយ“ ៕ កុលបុត្រ